دانشگاه شهید بهشتی

گزارش وبینار زنان و صلح اجتماعی در مدیریت شهری

تاریخ انتشار: 1399/04/30 11:02 ق.ظ

وبینار "زنان و صلح اجتماعی در مدیریت شهری" با سخنرانی دکتر زهرا نژاد بهرام، عضو هیئت رئیسه شورای شهر تهران (با موضوع: فضاهای شهری؛ چالش‌ها و فرصت‌های صلح اجتماعی برای زنان) و دکتر الهام فخاری، رئیس شورای اسلامی استان تهران (با موضوع: سهم مدیریت شهری در پایداری صلح مثبت) در تاریخ 14 تیر 1399 در سامانه وبینارهای دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.

این نشست با همکاری کمیته زنان و صلح انجمن علمی مطالعات صلح ایران و کارگروه حقوق زنان کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.

 

دکتر ندا حاجی وثوق، دبیری وبینار "زنان و صلح اجتماعی در مدیریت شهری" را بر عهده داشت. وی بعد از بیان مقدماتی جهت آماده‌سازی اذهان و جلب تمرکز مخاطبان به موضوع وبینار، این سوال اساسی را مطرح نمود که مدیران شهری چگونه توانسته‌اند در برقراری صلح اجتماعی در شهر تهران عمل کنند؟

سخنران اول این وبینار، دکتر نژاد بهرام، در پاسخ به این سوال، به صلح و فضای شهری به‌عنوان موضوعی جدید پرداخته و برای ترسیم ارتباط چنین فضاهایی با صلح اجتماعی، ضمن توصیف فضای شهری بیان کرد:

کارکرد فضاهای شهری چیست؟ آیا محل عبور و گذر هستند یا اینکه محل مکث، تأمل و گفتگو هستند؟ به نظر می‌رسد که فضاهای شهری از نگاه ما فضاهایی هستند که افراد در آن‌ها تعامل می‌کنند و در آنها مکث کرده و گفتگو می‌کنند. در گذشته شهرسازی سنتی ایران، ما با مقوله فضاهای شهری از جنس ارتباط روبه‌رو بودیم. در گذشته، پیش از پهلوی اول، حداقل، بیشتر معابر شهری در شهر تهران فرصتی برای تعامل و گفتگو میان شهروندان تهران بود. از کوچه‌های تودرتو گرفته با‌ اسامی مختلفی مانند کوچه‌باغ و کوچه آشتی‌کنان بر معابر شهری اطلاق می‌شد که نشان از ارتباطات داشت و یا فضاهای شهری چون میدان‌ها و مساجد و بازارچه‌ها که نمونه آن را می‌توان در محله امامزاده یحیی مشاهده کرد...در گذشته سنتی ما فضاهای شهری محلی برای گفت‌و‌گو بوده‌است....امروزه نیز در شهرسازی مدرن در واقع گفتگو شاید اساسی‌ترین بخشی باشد که نسبت به فضاهای شهری دیده می شود. در قرن بیستم با رشد مدرنیسم، فضاهای شهری بیشتر به خودروها اختصاص یافت و ما بیشتر در این جهت حرکت کردیم که بزرگراه‌ها یا اتوبان هایی را ایجاد کنیم که خودروهای بیشتری از آن عبور کنند و کمتر به این می اندیشیدیم که خیابان‌هایی را ایجاد کنیم که فقط محل تردد و عبور شهروندان باشد و شهروندان بتوانند در عبور از آنها و مکث در آنها با یکدیگر ارتباط بگیرند... امروزه فضاهای شهری به دلیل همین نگرش بسیار محدود شده است...اما با ورود دیدگاه‌های پست مدرن و انسان‌گرایانه بار دیگر آن رویکردها نسبت به فضاهای شهری دچار تغییر شده‌است... شهرها از انسان‌ها ساخته شده‌اند و اگر انسان را از شهرها جدا کنیم، واقعاً نمی‌توانیم دیگر این فضاها و ساختمان‌ها را شهر بنامیم... در واقع کالبدهای به‌هم متصل هستند، اگر انسان در شهرها وجود نداشته باشد... شهر معنادار و شهر مورد نظر ما فضایی است که انسان در آن زندگی می‌کند... برای اینکه انسان بتواند در شهر زندگی کند، باید نیازهای انسانی در نظر گرفته‌شود... برجسته‌ترین امر، ایجاد  فضاهایی است که امکان گفتگو در درون آن فراهم باشد...گفتگو به‌تنهایی شکل نمی‌گیرد، گفتگو نیازمند یک پیش‌نیاز است و آن پیش‌نیاز در واقع اعتماد اولیه است که فرصت گفتگو را فراهم می‌کند...این اعتماد و فرصت در قالب فضاهای شهری امکان‌پذیر است.

سپس، وی به مساله تبعیض و نابرابری در فضاهای شهری و کارکرد زنان پرداخته و گفت: فضاهای شهری اگر قادر باشند تبعیض را از میان بردارند و هر نوع تعارضی را از بین ببرند، قادر خواهند بود فرصت اعتمادزایی و گفتگو را فراهم کنند. اگر در فضاهای شهری ما شاهد تبعیض و تعارض باشیم، اعتماد شکل نخواهد گرفت و گفتگو نیز ایجاد نخواهد شد. اگر زنان به‌عنوان غایبان اصلی در گذشته شهری ما بیشتر بوده، به‌این دلیل‌که همواره نوعی تبعیض بر آنها حاکم بوده... این تبعیض از این نوع بود که شهرها برای مردان بالغ و سالم و برای حضور اجتماعی مردان طراحی شده‌بود... همه اینها مؤید نبود امنیت و آرامش بود. آرامش و امنیت فاکتوری است که می‌تواند حضور زنان را تضمین کند و اگر این دو فاکتور را نتوان در فضای شهری داشت، عملاً زنان از فضای شهری غایب خواهند شد...

وی در ادامه به مساله فضاهای بی‌دفاع، مخاطرات آنها برای زنان و انطباق شهر با نیازهای خاص زنان پرداخته تا با استفاده از توانمندی‌های زنان از جمله توان آنان در ایجاد شبکه‌های ارتباطی، فرآیندهایی چون بازتولید اعتماد، شکل‌گیری گفتگو و ایجاد و تثبیت صلح اجتماعی در شهرها تضمین شود. در پایان نیز، دکتر نژادبهرام، کمپین آرزوها را تشریح و اهداف و اقدامات اجرا شده در راستای پیاده‌سازی آن را بررسی کرد.

سخنران بعدی، خانم دکتر فخاری به موضوع "سهم مدیریت شهری در پایداری صلح مثبت" پرداخته و بیان کرد: صلح اجتماعی پیش‌نیازهایی دارد و این پیش‌نیازها، به‌طور ویژه به‌ نحوه مدیریت شهری و روستایی و رویکرد مدیریتی در سیاست گذاری و اجرا وابسته است. از این زوایه که به موضوع صلح اجتماعی بپردازیم، نیاز است به پیش‌نیازهای آن توجه کنیم؛ از جمله پیش‌نیازهای مذکور می‌توان به گفتگو، تعامل، عدالت، دسترسی و در واقع شاید همدلی و همراهی اجتماعی اشاره کرد. نمی‌توان از صلح صحبت کرد و به همدلی و همراهی اجتماعی توجه نکرد... به خصوص در ابرشهرها ما با وضعیت‌هایی روبه‌رو هستیم که لزوماً عادلانه نیستند...و از طرفی با بحران‌ها و چالش‌های اساسی روبه‌رو می‌شویم مثل بحث عدم دسترسی برابر به منابع که در واقع به هم ریختن طبقات اقتصادی و اجتماعی در کلان شهرها را که در کشورمان که بحران های چندگانه ای را از سر می‌گذراند، با آن روبه‌رو هستیم... یکی از این بحران‌ها، بی‌سرپناهی و از دست دادن سرپناه و کانون خانواده و شغل و شرایط خاصی است که مثلاً با بیمار شدن پدر خانواده، برای تامین هزینه درمان ممکن است خانواده دارایی‌های خود را از دست داده و در روندی فرسایشی، خانواده طبقه متوسطه به خانوار زن سرپرست تبدیل می‌شود... موضوعات اجتماعی بسیار گسترده و متنوع هستند و ما به موضوعاتی می‌پردازیم که مستقیم به وظایف شهرداری مرتبط است؛ مثل بحث سرپناه و گرمخانه‌ها که در قوانین شهری از 1335 نیز بر آن تصریح شده... در این مراکز "الگوی بهبود" اجرا می‌شود و نظارت شورای شهر، نظارت مداوم و عینی بوده‌است... گرمخانه‌ها متناسب با کانون‌های تمرکز جمعیت بی‌سرپناه در تهران، توسعه یافته و 22 منطقه تهران را پوشش می‌دهند؛ تا به‌ویژه برای زنان، فضاهایی امن را پیش‌رو بگذارد... امیدوارم که با گذار از بحران‌های پیچیده مانند کرونا و تحریم‌ها و مسائل اقتصادی به توسعه‌ای پایدار برسیم که دیگر نیازی به توسعه گرمخانه‌ها نباشد و این فضاها فقط به‌عنوان زیرساخت‌هایی برای مساعدت به درراه‌ماندگان یا کسانی که طبق قانون تعریف‌شده، از آن استفاده کنند... این اماکن صرفاً خوابگاه نیستند، بلکه از این جهت متناسب با موضوع صلح اجتماعی است که دسترسی برابر به خدمات پایه فراهم می‌شود که این خدمات پایه از جمله شامل وعده غذایی گرم، خدمات اجتماعی، مددکاری و بهداشتی-درمانی است تا بتواند نقش یک خانه امن را برای شهورند ایفا کند... اینجا تاکید بیشتر بر زنان است و در صورتی که فضای امن اجتماعی ایجاد شود؛ امکان تعامل و گفتگو را پدید می‌آورد تا برای کسانی که به‌دلایل مختلف ... از جمله شرایط اقتصادی یا اعتیاد... بی‌سرپرست مانده، در گرمخانه‌ها علاوه بر ارائه‌ی خدمات پایه، کارکرد اجتماعی به‌عنوان فضایی برای امنیت و آرامش و چاره‌جویی و همدلی نیز در نظر گرفته شده‌است.

 

 

 

 

 

 

Sorosh-Icon
کلید واژه ها: زنان، صلح اجتماعی، مدیریت شهری، شورای شهر تهران، انجمن صلح، کرسی حقوق بشر
منبع خبر مرکز تحقیقات و کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی
تعداد مشاهده: 759
اخبار : گزارش وبینار زنان و صلح اجتماعی در مدیریت شهری
Top

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی